Je tuinkachel winterklaar maken: wat echt helpt en wat je kunt laten

Een tuinkachel van RVS 316L mag de winter gewoon buiten staan. Haal de as eruit, veeg de bovenplaat vrij van natte bladeren en zet er een ademende hoes over. Meer is het niet. Een half uur werk, en je kachel staat in maart nog zoals hij er nu staat.

Moet je een tuinkachel echt winterklaar maken?

Eerlijk antwoord: bijna niet. In onze veelgestelde vragen staat dat een Stokem geen onderhoud nodig heeft, en dat klopt. Het staal gaat niet kapot van een winter in de regen.

Maar drie dingen maken wel verschil, en ze kosten je samen een half uur. As eruit, bovenplaat schoon, iets eroverheen.

Kan een RVS tuinkachel de winter buiten blijven staan?

Ja. Alle onderdelen van een Stokem zijn van roestvast staal, de ketel en de schoorsteen van 316L. Dat staal heeft geen beschermlaag die je erop zet. Het maakt er zelf een, door contact met zuurstof uit de lucht.

Daar zit ook de enige echte zwakke plek. Blijft er wekenlang een pak natte bladeren op de bovenplaat liggen, dan komt er geen lucht bij en herstelt dat laagje zich niet. Zo ontstaan de bruine spikkels die mensen voor doorroesten aanzien. Meer daarover in ons artikel over RVS 316L in de regen.

Regenwater in de kachel is geen probleem. Onder in de bodem zit een klein gaatje dat vocht gewoon afvoert.

Moet de as eruit voor de winter?

Ja, en dit is de belangrijkste van de drie. As trekt vocht aan. Laat je hem zitten, dan heb je na twee weken herfstregen een natte laag die er tot maart blijft liggen. Precies de situatie waarin roest het snelst gaat.

Tijdens het seizoen hoeft het niet elke keer. Een Stokem heeft een groot asreservoir, en een laagje as beschermt de bodem tegen de hitte. Voor de winter haal je hem wel helemaal leeg.

Laat de kachel eerst volledig afkoelen en schep de as eruit met het schepje. Bewaar hem een paar dagen in een metalen emmer, want as kan lang nagloeien. Daarna bij het restafval, niet in de groenbak.

Buiten laten staan, afdekken of in de schuur zetten?

Buiten laten staan zonder iets eroverheen kost je niets en is geen fout. Het staal kan het hebben. Je moet alleen af en toe de bovenplaat vrijmaken, en dat is precies wat mensen in januari vergeten.

De afdekhoes van € 49,95 neemt je dat uit handen. Hij is van PEVA: waterdicht maar ademend, dus er blijft geen vocht onder hangen. Drie dingen om op te letten. De regenkap moet er eerst af, die kun je in de kachel leggen. Zet hem nooit over een natte kachel. En met een dakdoorvoerkit past hij niet, want de hoes gaat over de standaard pijp.

De schuur is het droogst, maar je tilt 30 kilo en de pijp moet eraf. Doe dat alleen als hij er tot maart blijft, en haal eerst de as eruit.

Hoe maak je het ruitje van een tuinkachel schoon?

Met een prop vochtig keukenpapier die je in de koude as dipt. As werkt als een mild schuurmiddel: de roetaanslag laat los zonder het glas te beschadigen. Nawrijven met een droog stuk papier.

Heb je in het seizoen alleen lichte aanslag, dan hoef je niets te doen. Die brandt weg zodra je een flink vuur stookt. Het glas is 4 mm hittebestendig Robax en kan daar prima tegen.

Moet het rookkanaal van een tuinkachel geveegd worden?

Voor een kachel in huis adviseert de brandweer minimaal één keer per jaar vegen door een erkende schoorsteenveger, en bij veel stoken een tweede keer in het seizoen. Dat gaat over een schoorsteen door je woning. Een Stokem heeft een vrijstaande pijp van 2,3 meter die je los kunt nemen: geen bochten, geen zolder, geen vogelnest.

Toch is dit het moment om erin te kijken. Zie je een glanzende, teerachtige laag, dan is dat creosoot. Dat is geen vuil maar een signaal: te nat hout, een gesmoord vuur of te weinig trek. Bij een goede verbranding ontstaat het vrijwel niet.

De oplossing zit dus niet in de borstel maar in het hout en de luchtschuif. Welke soorten goed branden staat in ons artikel over eiken, beuken en berken, en van boven aansteken staat bij rookvrij stoken.

Hoeveel hout leg je klaar voor de winter?

Reken op 4 tot 8 kilo per avond van vier uur. Stook je één keer per week door tot maart, dan kom je rond de 100 tot 150 kilo uit.

Het goedkoopste hout is nog altijd dat uit je eigen tuin of via bekenden, twee jaar gestapeld onder een afdak. Lukt dat niet, dan bezorgen wij haardhout gratis in Nederland en België: onze kleine kist eiken is 500 kilo voor € 319. Wat een avond stoken kost, hebben we apart uitgerekend.

Waarmee maak je RVS schoon, en waarmee juist niet?

Lauw water met een beetje zeep, en voor hardnekkige plekken een RVS-reiniger. Dezelfde die je voor een afzuigkap gebruikt. Dat is alles.

Twee dingen niet. Geen staalwol: daarmee kras je de oxidehuid open en laat je deeltjes gewoon staal achter, en die roesten wél. En geen chloorhoudende schoonmaakmiddelen. Chloride is precies waar roestvast staal slecht tegen kan.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn tuinkachel in de winter binnenzetten?

Nee. Een kachel die helemaal van roestvast staal is, mag het hele jaar buiten staan. Binnenzetten is de droogste optie, maar het is geen voorwaarde. Haal in dat geval eerst de as eruit en de pijp eraf, en reken op 30 kilo tillen.

Mag er regenwater in mijn tuinkachel komen?

Dat kan geen kwaad. Onder in de bodem van een Stokem zit een klein gaatje dat eventueel vocht afvoert. Een regenkap op de schoorsteen houdt het water wel uit de pijp, en dat is prettiger bij de eerste stook.

Kan ik een hoes over een natte kachel doen?

Beter niet. Laat de kachel eerst drogen. Zet je een hoes over nat staal, dan houd je het vocht juist vast op de plek waar je het niet wil. Een droge dag afwachten kost je niets.

Mijn kachel heeft bruine spikkels. Is dat doorroesten?

Bijna altijd niet. Het is meestal vliegroest of een plek waar vuil de lucht heeft afgesloten. Het zit op het oppervlak en gaat eraf met water, zeep of een RVS-reiniger. Doorroesten van 316L gebeurt onder normale omstandigheden niet.

Hoe vaak moet ik de as eruit halen?

Tijdens het seizoen niet elke keer: een laagje as beschermt de bodem tegen hitte en het asreservoir is groot. Voor de winter haal je hem wel helemaal leeg, omdat achtergebleven as vocht vasthoudt.